Film „Czerwone maki” Krzysztofa Łukaszewicza to chyba ostatni z historycznych obrazów filmowych odziedziczonych po poprzedniej, prawicowej ekipie rządowej. Minister kultury Piotr Gliński zamówił go u reżysera specjalizującego się w tematyce batalistycznej z myślą o 80. rocznicy szturmu i zdobycia klasztoru Monte Cassino. Premiera odbyła się już w nowych realiach politycznych – w kwietniu tego roku.
Obraz nie stał się kasowym sukcesem. Przez pierwsze dwa kwietniowe weekendy poszło na niego do kin niespełna 100 tys. widzów. W następnych tygodniach ta granica 100 tys. została przekroczona. Dodajmy, że bywają polskie filmy, które przyciągają ledwie kilkanaście tysięcy widzów (ostatnio na przykład „Głupcy” Tomasza Wasilewskiego, zimna jak lód próba podjęcia dyskusji o tematyce kazirodztwa). Niemniej wobec 36 mln zł wydanych na wojenny obraz (to jeden z najdroższych filmów w III RP), można było ogłaszać klęskę. Nie trzeba dodawać, że media mainstreamowe, liberalne i lewicowe nie ukrywały satysfakcji. Po raz kolejny wróciła śpiewka o porażce prawicowej polityki historycznej.
Czy rzeczywiście jest to porażka pewnego sposobu opowiadania o polskiej historii? „Kos” Pawła Maślony, opowieść o Tadeuszu Kościuszce próbującym nie tylko wzniecić bunt przeciw Moskalom, ale podważyć spróchniałe stosunki społeczne oparte na poddaństwie chłopów, został obwołany przez krytyków objawieniem – jako obraz rewidujący mity. Jego wynik to 250 tys. widzów. Lepszy niż „Czerwone maki”, ale niedający się porównać choćby z ponadmilionową widownią „Wołynia” Wojciecha Smarzowskiego. Ba, w 2018 r. lepszą oglądalność i od „Czerwonych maków”, i od „Kosa” miał każdy z dwóch filmów o polskich lotnikach z Dywizjonu 303 walczących w bitwie o Anglię. Tak się złożyło, że weszły do kin prawie równocześnie. I nie były wybitne, choć mogły budzić sympatię.
Czytaj więcej
Co naprawdę myślą o Zielonym Ładzie liderzy koalicji rządzącej? Jaki kierunek chcieliby nadać UE wraz ze swymi sojusznikami w Europie? W kampanii wyborczej na razie więcej jest ostrych ataków na PiS – który równie brutalnie na nie odpowiada – niż konkretnych zapowiedzi dotyczących unijnej polityki.
„Indiana Jones” tak, ale patos już nie. Liberałowie narzekają na „Czerwone maki”
To by wskazywało na „kryzys strukturalny”. Mamy do czynienia ze zmniejszaniem się zapotrzebowania na polskie kino – po pandemii – i być może także z przesytem tematyką historyczną po latach ożywionego zainteresowania nią. Zarazem mieliśmy tu coś w rodzaju samospełniającej się przepowiedni. Film został przyjęty co najmniej chłodno zarówno przez zawodowych recenzentów, jak i internautów zajmujących się tą tematyką.